Leeslijst

Boeken zoals De middernachtbibliotheek

Twee planken in plaats van één: romans met hetzelfde idee en romans met dezelfde troost. Allemaal in het Nederlands verkrijgbaar.

Gepubliceerd door Simran Mehta Bijgewerkt op

Cover of The Train Between Worlds by Simran Mehta: two figures walking down a dim railway carriage as the walls dissolve into starlight.

Van deze site · Book One

The Train Between Worlds

Engelstalige uitgave

Als je aan Middernachtbibliotheek vooral de plek tussen de levens mooi vond: The Train Between Worlds begint met iemand die zonder naam en zonder verleden wakker wordt in een trein, met een kaartje naar Destination: Unknown, en die uiteindelijk moet kiezen wie hij wil zijn. Droomachtiger en minder troostend dan Haig. Let op: de roman is alleen in het Engels verschenen, als Kindle-e-book en in Kindle Unlimited.

Kort antwoord

Boeken zoals De middernachtbibliotheek zijn er in twee soorten. Vond je het idee het mooist, een plek buiten het leven waar je andere versies van jezelf kunt uitproberen, lees dan eerst Leven na leven van Kate Atkinson en daarna Voordat de koffie koud wordt van Toshikazu Kawaguchi. Wil je gewoon meer Haig: De middernachttrein verscheen in 2026 bij Lebowski. Was het vooral het gevoel dat het voor iemand in een donker moment nog niet te laat is, kies dan Een man die Ove heet van Fredrik Backman of Ik ben Eleanor Oliphant van Gail Honeyman.

Welke helft van het boek zoek je?

Nora Seed belandt tussen leven en dood in een bibliotheek waar elk boek een leven bevat dat ze had kunnen leiden, en de bibliothecaresse mevrouw Elm helpt haar ze uit te proberen. Het boek heeft twee ingrediënten die veel lijstjes door elkaar halen: een heldere speculatieve regel (andere levens, één voor één) en een troostende belofte (je leven is meer waard dan je nu denkt).

Wie vooral de regel mooi vond, wordt teleurgesteld door pure feelgoodromans. Wie vooral troost zocht, vindt tijdlusromans vaak te koel. Daarom staan de tips hieronder op twee planken. In het Nederlands heet Haigs boek trouwens kortweg Middernachtbibliotheek, vertaald door Monique ter Berg en uitgegeven door Lebowski.

Het idee: nog een keer leven, anders leven

  1. Leven na leven Kate Atkinson

    Oorspronkelijke titel: Life After Life

    Atlas Contact · 2013 · Vert. Inge Kok

    Ursula Todd wordt in 1910 geboren, sterft, en wordt opnieuw geboren, telkens met een andere afloop: als kind, als jonge vrouw, later in het Londen van de bombardementen. Dit is de literaire versie van de middernachtbibliotheek, voller en minder uitleggerig. Je voelt hoe kleine keuzes een hele eeuw verschuiven, zonder dat een bibliothecaresse de les hardop uitspreekt.

    Niets voor jou als

    je een strak tempo en één doorlopende verhaallijn nodig hebt. De herhalingen zijn bewust, maar vragen geduld over bijna zeshonderd bladzijden.

    Gecontroleerd aan de hand van: Atlas Contact: Leven na leven, vertaler Inge Kok, Goodreads: Atlas Contact, augustus 2013

  2. Voordat de koffie koud wordt Toshikazu Kawaguchi

    Oorspronkelijke titel: Kōhī ga samenai uchi ni

    Meulenhoff · 2020 · Vert. Maarten Liebregts

    De zachte variant van hetzelfde idee: in een klein café in Tokio kun je terug in de tijd, maar alleen op één bepaalde stoel, je verandert niets aan het heden, en je moet terug zijn voordat je koffie koud is. Vier korte, samenhangende verhalen over mensen die toch gaan, omdat ze iets moeten zeggen wat ze nooit zeiden. Minder filosofie dan Haig, meer stilte.

    Niets voor jou als

    je een doorlopende plot wilt. De regels worden vaak herhaald en de personages blijven eerder schetsen dan portretten.

    Gecontroleerd aan de hand van: Goodreads: J.M. Meulenhoff 2020, vert. Maarten Liebregts

  3. De middernachttrein Matt Haig

    Oorspronkelijke titel: The Midnight Train

    Lebowski · 2026 · Vert. Monique ter Berg

    Haigs roman uit 2026, met nieuwe personages: een oude man komt na zijn dood terecht in een nachttrein die langs de beslissende momenten van zijn leven rijdt, de mooie en de pijnlijke. Wie de bibliotheek mooi vond, krijgt dezelfde beweging, nu als reis in plaats van als boekenkast, in dezelfde vertaling. De Nederlandse uitgever brengt beide boeken onder als De Middernachtwereld.

    Niets voor jou als

    je de middernachtbibliotheek al te uitleggerig vond. Haig blijft Haig, en de boodschap wordt weer hardop uitgesproken.

    Gecontroleerd aan de hand van: Goodreads: Lebowski, 21 mei 2026, vert. Monique ter Berg, Kirkus: The Midnight Train

Het gevoel: het is nog niet te laat

  1. Een man die Ove heet Fredrik Backman

    Oorspronkelijke titel: En man som heter Ove

    Q · 2013 · Vert. Edith Sybesma

    Ove is een knorrige weduwnaar die met het leven heeft afgesloten, en dan komen er nieuwe buren wonen die hem steeds storen. Geen magie, geen bibliotheek, maar precies de beweging van Nora Seed: iemand die aan het einde staat, wordt door andere mensen terug het leven in getrokken. Grappig en verdrietig tegelijk, en voor veel lezers het boek dat de middernachtbibliotheek het best voortzet.

    Niets voor jou als

    je niet van sentimentele wendingen houdt. Backman werkt bewust naar ontroering toe, en het einde zie je aankomen.

    Gecontroleerd aan de hand van: Goodreads: Q 2013, vert. Edith Sybesma

  2. Ik ben Eleanor Oliphant Gail Honeyman

    Oorspronkelijke titel: Eleanor Oliphant Is Completely Fine

    Cargo · 2020 · Vert. Hien Montijn

    Eleanor werkt op een kantoor in Glasgow, leeft volgens vaste regels en zegt dat het goed met haar gaat. Dat gaat het niet. Als ze samen met een collega een oude man helpt die op straat is gevallen, breekt haar routine langzaam open, en daaronder ligt een verleden waar ze nooit naar heeft gekeken. Net als bij Nora gaat het om eenzaamheid die zich als normaal voordoet, verteld met droge humor.

    Niets voor jou als

    je zelf met een jeugdtrauma worstelt. Het boek gaat daar echt heen, ook al lijkt het lang een komedie.

    Gecontroleerd aan de hand van: VPRO Club Lees: Ik ben Eleanor Oliphant (Cargo 2020, vert. Hien Montijn)

Voor wie de bibliotheek wil vervangen door een huis

  1. Piranesi Susanna Clarke

    Orlando · Vert. Jacqueline Smit

    Een man woont in een eindeloos Huis van zalen vol standbeelden, waar de zee door de onderste verdiepingen spoelt, en houdt nauwgezet een dagboek bij. Wie aan de middernachtbibliotheek vooral de plek zelf mooi vond, een ruimte buiten de gewone wereld met eigen regels, vindt hier de vreemdere, literaire versie. Korter dan je denkt, en het mysterie ontvouwt zich bladzijde na bladzijde.

    Niets voor jou als

    je troost en een duidelijke boodschap zoekt. Clarke legt niets uit en laat je lang in het ongewisse.

    Gecontroleerd aan de hand van: Leesfragment met colofon: Uitgeverij Orlando, vert. Jacqueline Smit, ISBN 978-94-93081-68-0

Wat op andere lijstjes ontbreekt

Veel lijstjes raden na de middernachtbibliotheek grote fantasy-liefdesverhalen over onsterfelijkheid aan. Die zijn prima, maar beantwoorden een andere vraag: niet ‘had mijn leven anders kunnen lopen?’, maar ‘wat als het nooit ophoudt?’. Wie van Nora vooral de tweede blik op het eigen leven heeft meegenomen, zit beter bij Atkinson, Kawaguchi en Backman.

Vond je de vreemde plek het mooiste, lees dan verder in onze lijst boeken zoals Piranesi.

Veelgestelde vragen

Wat lezers vragen

Welke boeken lijken op De middernachtbibliotheek?

Voor het idee van andere levens: Leven na leven van Kate Atkinson en Voordat de koffie koud wordt van Toshikazu Kawaguchi. Voor het troostende gevoel: Een man die Ove heet en Ik ben Eleanor Oliphant.

Is er een vervolg op De middernachtbibliotheek?

Geen direct vervolg. De middernachttrein (Lebowski, 2026) vertelt met nieuwe personages een verwant verhaal; de Nederlandse uitgever presenteert beide boeken als De Middernachtwereld.

Wie heeft Middernachtbibliotheek in het Nederlands vertaald?

Monique ter Berg, voor uitgeverij Lebowski. Zij vertaalde ook De middernachttrein.

Wat lees ik na De middernachtbibliotheek als ik iets lichters wil?

Voordat de koffie koud wordt: korte, samenhangende verhalen uit een café in Tokio waar je terug in de tijd kunt, zolang je koffie nog warm is.